Zwangerschapsdiabetes en inleiding

Rond zwangerschapsdiabetes en het moment van bevallen bestaat veel verwarring.
Veel zwangeren krijgen het advies om standaard rond 39 weken ingeleid te worden, ook wanneer de waarden goed onder controle zijn. Dat advies lijkt vanzelfsprekend, maar is dat niet altijd.

Deze pagina zet de huidige kennis op een rij, zodat je begrijpt wanneer een inleiding zinvol kan zijn en wanneer niet.

Niet elke diabetes is hetzelfde

Een eerste en belangrijke stap is het onderscheid maken tussen verschillende vormen van diabetes.

Diabetes type 1 en type 2

Bestond al vóór de zwangerschap
Hoger risico op placenta problemen, groeistoornissen en intra uteriene sterfte
Daarom wordt vaak een geplande bevalling vóór de uitgerekende datum geadviseerd

Zwangerschapsdiabetes

Ontstaat pas tijdens de zwangerschap
Lager risicoprofiel dan type 1 en 2 diabetes
Is op zichzelf geen automatische reden om de bevalling in te leiden

Waarom wordt de groei van de baby opgevolgd?

Bij zwangerschapsdiabetes kijkt men vooral naar de foetale groei.

Door verhoogde bloedsuikers kan een baby extra vet opslaan, vooral ter hoogte van buik en schouders. Dat kan het risico op schouderdystocie verhogen.

Wat wordt opgevolgd:

Geschat foetaal gewicht
Groeicurve en percentielen
Soms extra aandacht voor abdominale omtrek

Lengte van de baby op zich speelt geen rol in het beleid.

Wanneer spreekt men van een té groot/zwaar kind (macrosomie)?

Macrosomie betekent een groter dan gemiddeld geboortegewicht.

Vanaf ongeveer 4000 gramspreekt men van verhoogde waakzaamheid
Vanaf 4500 gramneemt het risico duidelijk toe

Bij zwangerschapsdiabetes wordt vaak al vanaf 4000 gram voorzichtiger omgegaan met het beleid, vooral vanwege het risico op schouderdystocie.

Belangrijk om te weten:

Echo schattingen hebben een foutenmarge van 10 tot 15 procent
Er bestaat geen exacte gewichtsdrempel waarbij een inleiding verplicht is

Hoe belangrijk is glucosecontrole?

Naast groei is glycemie-controle een cruciale factor.

Men kijkt onder andere naar:

Nuchtere waarden
Waarden na de maaltijd
Hoe vaak overschrijdingen voorkomen
Of medicatie nodig is

Globaal geldt:

Zwangerschapsdiabetes die goed onder controle is met dieet heeft een laag risicoprofiel
Zwangerschapsdiabetes waarvoor insuline of orale medicatie nodig is, heeft een iets hoger risico, maar blijft anders dan type 1 of 2 diabetes

Wanneer wordt een inleiding overwogen bij zwangerschapsdiabetes?

Een inleiding wordt niet geadviseerd omdat er zwangerschapsdiabetes is, maar wanneer één of meerdere bijkomende factoren aanwezig zijn:

Duidelijke macrosomie of snelle groeiversnelling
Slechte glucosecontrole ondanks behandeling
Bijkomende maternale of foetale risico’s
Overschrijden van de uitgerekende datum

Bij zwangerschapsdiabetes die goed onder controle is met dieet en waarbij de groei normaal verloopt, is afwachten tot 40 plus 6 weken in veel richtlijnen aanvaardbaar.

Wat met een thuisbevalling?

Zwangerschapsdiabetes betekent niet automatisch dat een thuisbevalling onmogelijk is.

In theorie kan een thuisbevalling overwogen worden wanneer:

De diabetes onder controle is met dieet
De baby normaal groeit
Er geen bijkomende risicofactoren zijn
Er goede opvolging en duidelijke afspraken zijn

In de praktijk sluiten veel protocollen elke vorm van diabetes uit van thuisbevalling. Dat is vaak een protocolmatige keuze, niet altijd een rechtstreeks gevolg van wetenschappelijk bewijs.

Onderbouwde bronnen

NICE Guidelines: Diabetes in pregnancy. NICE NG3.
Netwerkrichtlijn Diabetes en zwangerschap – Termijn van bevallen voor vrouw met diabetes.(2018, 16 april). Richtlijnendatabase.nl. Nederlandse Internisten Vereniging & Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie.
ACOG Practice Bulletin No. 190: Gestational Diabetes Mellitus. Obstetrics & Gynecology, 2018.
Hod, M., Kapur, A., Sacks, D.A., et al. (2015). The International Federation of Gynecology and Obstetrics (FIGO) Initiative on gestational diabetes mellitus: A pragmatic guide. International Journal of Gynecology & Obstetrics, 131(S3), S173-S211.
De Veciana, M. & Hauth, J.C. (2018). Obstetric management of pregnancies complicated by diabetes. Obstetrics & Gynecology, 131(3), 541–555.
NCBI Bookshelf: Gestational diabetes.
Metzger, B.E., Gabbe, S.G., Persson, B., et al. (2008). International association of diabetes and pregnancy study groups recommendations on the diagnosis and classification of hyperglycemia in pregnancy. Diabetes Care, 31(5), 1060-1067.

Moederkracht

Zwangerschapsdiabetes en inleiding

Onderbouwde bronnen